مسجد جامع ندوشن و مسجد آمنه گل از جمله اماکن مذهبی و تاریخی ندوشن یزد است که مکان مناسبی برای بازدید و آشنایی با فرهنگی غنی مردمان این دیار است. فاطمه دانشیزدی، از پژوهشگران تاریخی یزد گفت: مسجد جامع ندوشن مسجدی است نسبتاً بزرگ، با صحن، ایوان تابستانی و گرمخانهی زمستانی که دارای آثار کهنی چون منبری متعلّق به سال546 هجری قمری است.
وی از دیگر اجزا این مسجد به سرستونهای چوبی و درهای تاریخدار، در ورودی کندهکاری شدهی متعلّق به قرن هشتم هجری، چهار ستون سنگی به بلندی دو متر و قطر 60 سانتیمتر در داخل گرمخانه اشاره کرد.
دانشیزدی نفیسترین اثر قدیمی مسجد را منبر چوبی مشبّک و کندهکاری شدهی آن معرفی کرد که سرلوحهی آن تاریخ 546 هجری قمری را دارد و در موزهی متروپلتین آمریکا «Metropolitan Museum» نگهداری میشود و یکی از ورودیهای مسجد از حسینیّهی میدان مجاور است.
مسجد آمنه گل ندوشن نیز مورد اشاره این پژوهشگر قرار گرفت که این مسجد منحصر به یک فضای کوچک است.
اثر کهن، ظریف و دیدنی آن یک قطعه سنگ خاکستری رنگ مربع شکل به اندازهی 40×40 سانتیمتر منصوب در محراب آن است که به خط نسخ خوش در دو حاشیه و به شکل گُلی در وسط آن، آیاتی از قرآن را نقر کردهاند.
وی گفت: ساختار موجود شهر ندوشن که قدیمیترین بخش آن به دوران ایلخانی برمیگردد، به صورت قلعهای است که در برج و باروی خشتی ـ چینهای محصور بوده و با توجّه به شواهد موجود نظیر منبر مسجد جامع ندوشن، در قرن پنجم و ششم از رونق برخوردار بوده است.
وی ادامه داد: ولی هیچ اثری از معماری آن دوران در آن به چشم نمیخورد. بر اساس متون تاریخی مربوط به یزد، ساختار فعلی ندوشن متعلّق به زمان حضور آل مظفر در میبد میشود و تغییر چهرهی بافت مذکور نیز توسط همین خاندان صورت گرفته است.
ایکنا