تعریف صبر
صبر
نقیض جزع[بی‌تابی] و در لغت به سه معنا آمده است: حبس و نگهداری ـ قسمت
بالای یک چیز ـ نوعی از سنگ سخت . به عبارت دیگر صبر عبارت است از امساک در
تنگناها و خویشتنداری به مقتضای عقل و شرع یا حبس نفس از چیزی که عقل و
شرع حبس نفس از آن اقتضا کند.
آثار صبر در قرآن کریم
صبر
وسیله‌ی آسان شدن سختی‌ها(بقره،45) ـ شکیبایی زمینه‌ساز اجتناب از اتّکا
به ستمگران(هود،113و115) ـ صبرپیشگی عامل رعایت اعتدال در انفاق و پرهیز از
بخل و اسراف در آن(فرقان،67) ـ صبرپیشگی زمینه‌ساز اجتناب از مجالس باطل و
امور بیهوده (فرقان، 72و75)ـ صبر از عوامل پرهیز از بخل
ورزی(فرقان،67و75)ـ صبر عامل اجتناب از طغیان (هود، 112و115)ـ صبرپیشگی
زمینه‌ساز پرهیز از قتل‌های ناحق (فرقان، 68و75)ـ صبر زمینه‌ساز استحکام
پیوندهای اجتماعی(آل عمران،200)ـ شکیبایی از عوامل استقامت بر طریق حق
(هود، 112و115)ـ صبر زمینه‌ساز اطاعت از خدا(انفال،46)ـ صبر زمینه‌ساز
اقامه‌ی نماز و مواظبت بر آن (آل عمران،200)ـ صبر زمینه‌ی بهره‌مندی از
امداد الهی(طه،132)ـ صبر مجاهدان از عوامل فرود آمدن فرشتگان امدادگر به
هنگام یورش شتابان دشمن(آل عمران،125)ـ صبر انبیاء در برابر تکذیب‌ها و
اذیّت و آزار دشمنان موجب بهره‌مندی آنان از نصرت خدا(انعام،34)ـ بهره‌مندی
از امداد الهی در صورت صبر، سنّتی الهی و تغییرناپذیر(انعام،34)ـ صبر
وسیله‌ای کارساز در انجام دستورهای الهی(بقره،43و45)ـ میسّر بودن انجام
اعمال صالح در سایه‌ی شکیبایی (عنکبوت،58و59)ـ امکان انفاق در سایه‌ی صبر و
شکیبایی(فرقان،67و75)ـ صبر و شکیبایی موجب ایمن ماندن از توطئه‌های
دشمن(آل عمران،120)ـ صبر از عوامل سالم ماندن از اذیّت و آزار دشمنان(آل
عمران،186)ـ صبر و شکیبایی در برابر حوادث و ناملایمات در پی دارنده‌ی
بشارت الهی(بقره،155و156)ـ صبر عامل دستیابی به مقام بندگی
خدا(فرقان،63و75)ـ صبر از عوامل دستیابی به رحمت الهی(نحل،110)ـ صبر از
اسباب بهره‌مندی از رحمت خاصّ خدا(انبیاء،85 و86)ـ صبر زمینه‌ساز بهره‌مندی
از مکان و جایگاه نیکو(نحل،41و42)ـ امکان پایداری بر پاکدامنی و اجتناب از
آلودگی‌های جنسی در سایه‌ی صبرپیشگی(نساء،25)ـ صبر در برابر ستمگری‌ها
موجب پیروزی بر دشمن ستمگر(اعراف،137)ـ شکیبایی در پی دارنده‌ی پیروزی بر
دشمن در میدان جهاد(بقره،249ـ251)ـ امکان پیروزی صد نفر از مؤمنان بر هزار
نفر از کافران در سایه‌ی صبر و شکیبایی(انفال،65)ـ امکان پیروزی یک مؤمن بر
دو نفر کافر در سایه‌ی شکیبایی(انفال،66)ـ امکان پیروز شدن گروه کوچک در
برابر گروه بزرگتر در سایه‌ی صبر و شکیبایی(بقره،249)ـ پیروزی نتیجه‌ی صبر
انبیاء در برابر تکذیب و آزار مخالفان (ابراهیم، 11ـ13)ـ صبر در پی
دارنده‌ی موفقیّت و پیروزی در برابر مشکلات و ناملایمات(بقره،45و153)ـ صبر
در راه ایمان مقدّمه‌ی پیروزی و مایه‌ی فرا رسیدن فرج از جانب
خداوند(اعراف،87)ـ صبر بر داده‌های خدا تأمین کننده‌ی خیر و مصلحت
انسان(بقره،61)ـ صبر عامل قرار گرفتن در زمره‌ی متّقین(آل عمران،186)ـ
امکان دستیابی به تواضع و فروتنی در سایه‌ی صبر (فرقان، 63و75)ـ امکان
پایداری بر توحید و دوری از شرک و چندگانه پرستی در سایه‌ی شکیبایی (فرقان،
68و75)ـ شکیبایی در پی دارنده‌ی ثبات قدم بر حق(بقره،250)ـ صبر یاری
دهنده‌ی مؤمنان برای جهاد و شهادت در راه خدا (بقره، 153و154ـ آل
عمران،136و138)ـ صبر از عوامل دستیابی به حاکمیّت بر سرنوشت خویش و رهایی
از حکومت ستمگران(اعراف،127و128)ـ امکان حفظ اتّحاد و ابهّت جامعه‌ی ایمانی
در سایه‌ی شکیبایی(انفال،46)ـ حفاظت از مرزهای کشور اسلامی در گرو صبر و
شکیبایی مسلمانان(آل عمران،200)ـ صبر مایه‌ی رشد معرفت آدمی و درک بهتر
آیات و نشانه‌های خدا(ابراهیم،5ـ لقمان،31ـ شوری،33)ـ
ناحیه شهید باهنر (ره)