لزوم عمران و آبادانی معنوى مساجد در دنیای امروز

وی با بیان آیه «یا بَنى آدَمَ خُذُوا زینَتَکُمْ عِنْدَ کُلِّ مَسْجِدٍ»، اى فرزندان انسان، لباس‌هاى فاخر و زیباى خود را در عبادت‌هاى گروهى جمعه و عید بپوشید، افزود: بهترین برداشتى که می‌توان از آیه فوق کرد این است که زیبایى و بهداشت مساجد از اهمیت ویژه‏‌اى برخوردار است. در روایات وارد شده است که به هنگام رفتــن به نمــاز لباس‌هــاى نو و زیباى خود را بپوشید و همچنین روایت شده است که امام حسن(ع) وقتى به نماز برمی‌خاست بهترین لباس‌هاى خود را می‌پوشید، علت را جویا شدند، آن حضرت فرمود «اِنَّ اللّهَ جَمیلٌ یُحِبُّ الْجَمالَ فَاَتَجَمَّلُ‏ لِرَبّى وَ هُوَ یَقُولُ: خُذُوا زینَتَکُمْ عِنْدَ کُلِّ مَسْجِدٍ، فَاُحِبُّ اَنْ اَلْبَسَ اَجْوَدَ ثِیابى» خدا زیباست و زیبایى را دوست دارد. من براى خدایم خود را آراسته می‌کنم، چون او می‌گوید، زینت خود را نزد هر نمـازى به تن کنیــد و مـــن دوســت دارم کــه بهتــرین لبــاسم را بپوشــم.

محقق و پژوهشگر علوم قرآنی با اشاره به اینکه در روایــات براى رفتـن به مسجد منافـع و برکاتى ذکر شده‏‌است، اظهار کرد: حضرت امیرالمؤمنین على(ع) می‌فرماید «مَنِ اخْتَلَفَ اِلَى الْمَسْجِدِ أصابَ اِحْدَى الثَّمانِ: اَخَا مُسْتَفادا فِى اللّهِ، اَوْ عِلْما مُسْتَطْرِفا اَوْ آیةً محْکَمَةً، اَوْ یَسْمَعُ کَلِمَةً تَدُلُّ عَلى هُـدىً، اَوْ رَحْمَةً مُنْتَظِرَةً، اَوْ کَلِمَةً تَرُدُّهُ عَنْ رَدى، اَوْ یَتْرُکُ ذَنْبا خَشْیَةً اَوْ حَیاءً»، کسى که پیوسته به مسجد برود یکى از منافع هشت‌گانه نصیبش خواهد شد، برادران مفید و با ارزشى پیدا می‌کند، با علم و دانش تازه آشنا می‌شود، عقاید خود را با دلیل و برهان محکم و استوار می‌کند، کلمات و سخنانى که موجب هدایتش شود می‌شنود، رحمت الهى شامل حالش می‌شود، پندهایى که او را از فساد و گناه باز دارد می‌شنود، به خاطر حیا و آبروى خویش ترک گناه می‌کند، به خاطر ترس الهى مرتکب خلافى نمی‌شود.

کارشناس مرکز تربیت مربی دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم با اشاره به آیه «اِنّماَ یَعْمُرُ مَساجِدَ اللّهِ مَنْ ءَامَنَ بِاللّهِ وَ الْیَوْمِ الاْخِرِ وَ أَقَامَ الصَّلَوةَ وَ ءَاتَى‏الزَّکَوةَ وَ لَمْ‏یَخْشَ اِلاَّ اللّهَ فَعَسی اُولئِکَ اَن یَکُونُــوا مِنَ الْمُهْتَدیــنَ»، همانا مساجــد خدا را کسى آباد و تعمیــر می‌کند که به خــدا و روز جزا ایمان آورده و نمــاز بپا دارد و زکــات بدهد و جز از خــدا نترسد، چنیــن گروهى ممکــن است هدایــت یابنــد، اظهار کرد: ولى امروز آن‏چه بیشتر اهمیت دارد، عمران و آبادى معنوى مساجد است و به تعبیر دیگر بیش از آن‏چه به ساختن مسجد اهمیــت می‌دهیم باید به ساختن افرادى که اهل مسجد و پاسداران مسجد و حافظـان آن هستند اهمیت بدهیم.

مدیر کانون نویسندگان نماز استان قم با اشاره به فرمایشات و سخنرانی‌های امام خمینی(ره) عنوان کرد: مسجد مکان مقدسی است که دین مبین اسلام به آن ارزش فوق‌العاده‌ای گذاشته و دارای جایگاه خاصی است. آنچه از بررسی نقش مسجد در صدر اسلام به‌دست می‌آید، جامعیت مسجد در همه زمینه‌های عبادی سیاسی، فرهنگی، آموزشی، نظامی، قضایی و... بوده است، در این باره امام خمینی(ره) می‌فرمایند «مسجد وقتى نماز در آن بر پا می‌شده است تکلیف معین می‌کرده‏‌اند، جنگ‌ها از آنجا شالوده‏‌اش ریخته می‌شده است، تدبیر ممالک از مسجد شالوده‏‌اش ریخته می‌شده است و...».

استاد معارف دانشگاه علوم پزشکی قم گفت: محور همه برنامه‌های مسجد امامت و پیشوایی در آن است که به‌عنوان مهم‌ترین مسئله در ساختار و پیکره این مکان مقدس مطرح است. اهمیت این موضوع در ساختار مسجد به اندازه‌ای است که در زمان حضور پیامبر(ص) در مدینه، شخص ایشان عهده‌دار اداره مسجدالنبی بود و در غیاب حضرت(ص) امامت مسجدالنبی بر عهده کسی بود که توسط آن بزرگوار معین می‌شد.

کارشناس فرهنگی ستاد اقامه نماز استان قم افزود: نظر به نقش مهم مسجد در ابعاد عبادی، سیاسی، نظامی و اجتماعی، چه بسا وظیفه امام جماعت بسیار گسترده‌تر از یک نماز جماعت است. لذا لزوم و احراز شایستگی امام جماعت در تمامی مراحل مورد تأکید امام خمینی(ره) قرار داشت تا جایی که حتی در مواردی شخصا امام جماعت برخی از مساجد را انتخاب و معرفی می‌کردند.

حجت‌الاسلام لطفیان با بیان اینکه جوانان و دانشگاهیانی که در آینده مقدرات کشور را بر عهده خواهند گرفت باید تحت تربیت اسلام ناب محمدی قرار گیرند، که بهترین مکان برای این امر مسجد است، اظهار کرد: در حالی که دشمن سعی بر جدایی روحانیت از جوانان داشته است، لذا امام در فرمایشی به روحانیون توصیه کرده‌اند که قدرت دانشگاهى و طبقه جوان را حفظ کنند.

وی اذعان کرد: یکی از مسئولیت‌های مهم امام جماعت، تبلیغ دین است که اگر به نحوی شایسته انجام شود باعث پیشرفت اسلام و جامعه می‌شود، ولی اگر به روش تبلیغ دین توجه و برای آن مطالعه کافی انجام نشود باعث انحراف جوانان و جامعه می‌شود. امام خمینی(ره) درباره روش تبلیغ دین در بیانات خود می‌فرمایند «شما هرچه می‌توانید جوانان را به مسجد دعوت کنید، جریان دین اسلام را به آنها تلقین کنید، مسجد مرکز تبلیغ است... مگر تبلیغ عوض می‌شود؟ تا حال هر نحوه به مردم تبلیغ می‌کردید همان نحوه تبلیغ کنید، واقعیت را باید به مردم رسانید، شخص تبلیغ‏‌کننده، ترس و واهمه نباید داشته باشد».

محقق و پژوهشگر علوم قرآنی عنوان کرد: واقعیت این است که امام جماعت در مسجد با اعمال و کردار خویش بیشتر به تربیت جوانان می‌پردازند تا با گفتار و نصیحت‌هایشان، پس یکی از راه‌های سالم‌سازی جوانان، توجه امام جماعت به خود و اصلاح خویش و تربیت نفس خویش است. در همین باب امام خمینی(ره) می‌فرماید «اول کار این است که ما خودمان را تهذیب کنیم، به‌طورى که ما وقتى که اسم خودمان را روحانى گذاشتیم، الهى باشیم، روحانى باشیم».

کارشناس مرکز تربیت مربی دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم افزود: امام جماعت باید خود را به‌عنوان همدم، راه‌گشا، دوست و مشکل‌گشای نمازگزاران و به‌ویژه جوانان ببیند نه خدای نکرده خود را سرور و ولی نعمت مردم بداند. در همین رابطه امام خمینی(ره) در جمع روحانیون تبریز می‌فرمایند «شما روحانى هستید، روحانى باید خدمتگزار ارواح مردم باشد، قلوب مردم را حفظ بکند. شماها مأمورید که قلب‌هاى مردم را حفظ بکنید».

مدیر کانون نویسندگان نماز استان قم خاطرنشان کرد: در زمینه سیاسی، استقامت و هدایت هر مسجد و اهل مسجد به‌ویژه جوانان بستگی به امام جماعت آن دارد، چراکه گاه عدم شایستگی او، موجب انحراف و دوری جماعتی از مسلمین از مسیر حق می‌شود. از مسائل دیگری که از نظر امام خمینی(ره) برای رونق مساجد لازم است، عدم اختلاف و نزاع میان روحانیون است.

استاد معارف دانشگاه علوم پزشکی قم ادامه داد: روحانیت برای جذب جوانان به مساجد باید وجهه‌ خوبی از اسلام را به آنها نشان دهند، لذا آبروی اسلام در گرو آبروی روحانیت است. امام خمینی(ره) در سخنرانی مسجد فیضیه قم درسال 58 می‌فرمایند «من به آقایان روحانی هم کراراً گفته‏‌ام، حالا هم عرض می‌کنم که اولا مسئولیت شما زیاد است، مسئولیت بزرگى به عهده شماست. این ملت که همه دارند می‌گویند نایب‌الامام و نایب پیغمبر اگر خداى نخواسته از شما یک انحرافى ببینند، این روحانیت را می‌شکنند. روحانیت اگر شکسته بشود، اسلام شکسته شده است. روحانیت، اسلام را نگه داشته؛ اگر این شکسته بشود، اسلام شکسته می‌شود».

کارشناس فرهنگی ستاد اقامه نماز استان قم یادآور شد: به‌طور خلاصه می‌توان گفت از نظر امام خمینی(ره) برای جذب جوانان به مسجد، امام جماعت باید مهذب بوده و واقعا روحانی و الهی باشد، باید در حفظ جوانان به وسیله تبلیغ بکوشد، مسیر حق را به آنها نشان دهد و آنها را از خود دور نکند. امامان جماعت باید از نزاع و اختلاف دور باشند، تا مردم از روحانیت و جمهوری اسلامی ناامید نشوند. آنان باید متوجه باشند که مسئولیت بزرگی بر عهده دارند و آبروی اسلام در دست روحانیت است و در نهایت باید خود را خدمتگزار ارواح و قلوب مردم بدانند.